कपड्यांवरचे डाग कसे काढायचे: रेड वाइन, रक्त, तेल, मेकअप

डाग जितका ताजा, तितका तो सहज निघतो. सुरुवातीला लिक्विड हँडवॉश किंवा डिशवॉश लिक्विड, एक हलक्या रंगाचं कापड आणि एक चमचा पुरे:

1. लेबल तपास. क्रॉस (X) मारलेला धुण्याचा टब (धुवू नये) दिसला का? मग फक्त वरचा जास्तीचा भाग काढ; अधिक माहिती खाली “नाजूक कापडं” बॉक्समध्ये आहे. वर्तुळातील P किंवा F म्हणजे व्यावसायिक (ड्राय) क्लीनिंगची सूचना.
2. जास्तीचा भाग काढ. द्रव स्वच्छ, हलक्या रंगाच्या कापडाने शोषून घे, घट्ट भाग चमच्याने खरवडून काढ.
3. टिपून घे, घासू नकोस. घासल्याने डाग पसरतो, धागे खरखरीत होतात आणि कापडाचा रंग व पृष्ठभाग खराब होऊ शकतो.
4. मागच्या बाजूने धू. ती जागा नळाच्या थंड पाण्याखाली (गरम न केलेलं पाणी) अशी धर की धार डाग कापडातून पुढच्या बाजूला बाहेर ढकलेल, आत खोल नाही.
5. साबण घाल. लिक्विड हँडवॉश किंवा डिशवॉश लिक्विड हळुवार चोळ, काही मिनिटं राहू दे, मग धुऊन टाक.

बाहेर असताना डाग पडला, कपडा अजून अंगावर?

• जास्तीचा भाग नॅपकिनने टिपून घे; हँड ड्रायर टाळ: उष्णतेने डाग पक्के बसतात.
• पाणी आणि हँडवॉश घे; साबण नसेल तर फक्त टिपून घे आणि कपडा ओलसर ठेव.
• कपडा ओला असतानाच पिशवीत ठेव, बाकीच्या कपड्यांपासून वेगळा.
• तो त्याच संध्याकाळी धुऊन टाक, दिवसांनंतर नाही.

“गरम नको, थंड” हे मुख्यतः प्रथिनांच्या डागांसाठी खरं आहे: ग्राहक संस्थांच्या माहितीनुसार प्रथिनं 40 °C पेक्षा जास्त तापमानाला घट्ट होतात. तेल आणि चरबी फक्त साबणाने किंवा डिटर्जंटने निघतात, पाण्याने नाही.

• प्रथिनं (रक्त, अंडं, दूध): आधी थंड पाणी.
• तेल आणि चरबी (तळणीचं तेल, खाद्यतेल, क्रीम): साबण थेट डागावर, मग धू.
• रंगद्रव्यं (रेड वाइन, कॉफी, ज्यूस, गवत): लगेच थंड पाण्याने धू, मग साबण.
• मिश्र डाग (मेकअप): आधी तेलकटपणा सोडव, मग रंग.
• माहीत नसलेला (ग्रेव्ही, शाई, डिओचे अंश): थंडपासून सुरू कर, कारण गरम पाण्याने अनोळखी डाग पक्का बसू शकतो.

रक्ताचे डाग थंड पाण्याने काढ. डाग लगेच धुऊन टाक, साबण किंवा थोडं डिटर्जंट हळुवार चोळ आणि राहू दे. दुसऱ्याचं रक्त असेल तर डिस्पोजेबल हातमोजे घाल आणि नंतर हात धू.

रक्त सुकलं असेल, तर खपली हळूच ब्रशने काढ; नाजूक कापडावर हे करू नकोस. कपडा एका वाडग्यात किंवा वॉशबेसिनमध्ये सुमारे 30 मिनिटं थंड पाण्यात भिजव; पांढऱ्या आणि रंग न जाणाऱ्या कपड्यांसाठी गरज असल्यास रात्रभरही.

लाल रंग दिसेपर्यंत पाणी थंडच राहतं: जास्त गरम धुण्याऐवजी पुन्हा उपचार कर. लाल रंग गेल्यावरच लेबलनुसार धू, बहुतेक वेळा 30–40 °C वर. लोकर आणि रेशमावर एन्झाइम असलेली उत्पादनं वापरू नकोस: ती प्रथिनं तोडतात, आणि हे धागे स्वतः त्यापासूनच बनलेले असतात.

रेड वाइनचे डाग ओले असतानाच काढणं सर्वात चांगलं. आधी टिपून घे, मग मागच्या बाजूने थंड पाण्याने धू आणि लिक्विड हँडवॉश चोळ. 2021 मधील जर्मनीतील एका स्वतंत्र चाचणीत रेड वाइन आणि गवताचे ताजे डाग हँडवॉशने उपचार करून धुतल्यावर जवळजवळ पूर्णपणे गेले. मीठ लागत नाही: चाचणीत त्याने डाग स्पष्ट दिसत राहिले.

डाग सुकला असेल, तर डिटर्जंटच्या द्रावणात भिजवणं उपयोगी पडतं. पांढऱ्या आणि रंग न जाणाऱ्या कपड्यांवर डाग काढणारी पावडर (ऑक्सिजन ब्लीच असलेली, धुण्याच्या वेळी वापरायची) चालते, पण क्लोरीन नको. लेबलवरचा त्रिकोण सांगतो काय चालेल: रिकामा किंवा दोन तिरक्या रेघा असलेला म्हणजे डाग काढणारी पावडर चालते, क्रॉस (X) मारलेला म्हणजे ती वापरू नकोस. प्रत्येक उत्पादन आधी आतल्या शिवणीवर पांढऱ्या कापडाने तपास: रंग निघाला, तर ते उत्पादन वापरू नकोस.

तेलाचे डाग फक्त साबणाने निघतात, पाण्याने नाही. जास्तीचं तेल कापडाने शोषून घे, मग डिशवॉश लिक्विड किंवा हँडवॉश थेट डागावर लाव. राहू दे; पांढऱ्या किंवा रंग न जाणाऱ्या कपड्यांवरचं हट्टी तेल रात्रभरही राहू देता येतं. मग ग्राहक मार्गदर्शनानुसार 40 °C वर योग्य डिटर्जंटने धू (रंगीत कपड्यांसाठी कलर डिटर्जंट, हेवी-ड्यूटी डिटर्जंट फक्त पांढऱ्यांसाठी), लेबलच्या वर कधीच नाही.

धुतल्यानंतरही सावली दिसली, तर वाळवण्याआधी उपचार पुन्हा कर. हट्टी तेल असेल तेव्हाच लेबलवरच्या कमाल तापमानापर्यंत जा.

कामाचे कपडे: तेल आणि ग्रीस तेलाच्या डागासारखंच हाताळ; खूप मळलेले कपडे वेगळे धू आणि पूर्ण भरलेल्या मशीनमध्ये नाही. रिफ्लेक्टिव्ह पट्ट्या असलेले हाय-व्हिजिबिलिटी सुरक्षा कपडे आणि ज्वाला-रोधक संरक्षक कपडे फक्त उत्पादकाच्या सूचनेनुसारच धू; ती सूचना लेबलवर किंवा मार्गदर्शिकेत असते. चुकीच्या काळजीमुळे संरक्षणक्षमता कमी होऊ शकते.

मेकअपचे डाग तेलकटपणा आणि रंगद्रव्य यांपासून बनलेले असतात. ते चोळू नकोस, नाहीतर रंग कापडात खोल जातो. पावडर आणि ब्लश आधी कोरडे काढ, उदाहरणार्थ चिकटपट्टीने: ती दाब आणि ओढून काढ. नाजूक कापडांवर हे आधी न दिसणाऱ्या जागी तपास.

फाउंडेशन आणि क्रीमवर थोडं हँडवॉश किंवा लिक्विड डिटर्जंट चोळ, काही मिनिटं राहू दे आणि लेबलनुसार धू. लिपस्टिक आणि मस्कारा जास्त चिवट असतात: आधी तेलकट भाग डिशवॉश लिक्विडने सोडव, मग धू.

लेबल नसलेला सेकंडहँड कपडा? फक्त टिपून घे, मागच्या बाजूने थंड पाण्याने धू आणि हँडवॉश लावण्याआधी न दिसणाऱ्या जागी पांढऱ्या कापडाने रंग निघतो का ते तपास.

डाग असलेला कपडा ड्रायरमध्ये तेव्हाच जातो जेव्हा काहीच दिसत नाही; तेल, ग्रीस आणि क्रीमच्या बाबतीत नीट धुतल्यानंतरच, नाहीतर आगीचा धोका आहे. ड्रायर नसेल तर: कपडे वाळवण्याचा स्टँड हवेशीर खोलीत ठेव, हीटरजवळ नाही; पावसाळ्यात ओले कपडे जास्त वेळ ओले राहतात, म्हणून हवा खेळती असू दे. उष्णतेने डाग पक्के बसतात, इस्त्री करताना आणि हेअर ड्रायरने सुद्धा. धुतल्यावर कपडा अजून ओला असतानाच ती जागा बघ: सावली असेल, तर उपचार पुन्हा कर आणि कपडा हवेत वाळू दे.

सार्वजनिक लॉन्ड्रीत डागाचा थोडा भाग उरलेला कपडा शक्यतो ओलाच घरी घेऊन जा.

सुकलेले डाग भिजवून, साबण लावून आणि दुसऱ्यांदा उपचार करून निघतात; चाचणी संस्थांच्या माहितीनुसार ताजे डाग खूप सहज निघतात. तरी हार मानायची गरज नाही: कपडा भिजव, साबण चोळ आणि धू.

धुतल्यानंतर किंवा ड्रायरनंतरही डाग राहिला असेल, तर तो कधी कधी अजूनही निघू शकतो. आधी पूर्वउपचार पुन्हा कर आणि कपडा पुढच्या योग्य लोडसोबत धू; जास्त गरम धुण्याऐवजी किंवा घासण्याऐवजी. दोन प्रयत्नांनंतरही काही होत नसेल, तर थांब: काही डाग कधीच पूर्णपणे निघत नाहीत.

पूर्वउपचारानंतर टबच्या चिन्हातील आकड्याचा प्रोग्रॅम निवड. तो सांगतो की जास्तीत जास्त किती गरम धुता येतं; डाग निघेल की नाही ते नाही. दुसऱ्याच्या किंवा जुन्या मशीनवर लेबलवरच्या आकड्याचा प्रोग्रॅम निवड, शंका असल्यास कमी तापमानाचा प्रोग्रॅम.

• बहुतेक 30–40 °C: अनेक प्रकरणांत हे पुरेसं असतं; डिटर्जंट पॅकवरच्या प्रमाणात, कमी नको.
• पांढरे कपडे: ब्लीच असलेलं हेवी-ड्यूटी डिटर्जंट (पावडर) रंगही उडवतं. ते फक्त पांढऱ्या कपड्यांसाठी वापर आणि फक्त लेबलवर ऑक्सिजन ब्लीच चालत असेल तेव्हाच.
• रंगीत कपडे: कलर डिटर्जंटमध्ये ब्लीच नसतं. जास्त हट्टी डागांसाठी रंग-चाचणीनंतर धुण्याच्या वेळी डाग काढणारी पावडर घालता येते, पण लेबलवरचा ब्लीचचा त्रिकोण क्रॉस (X) मारलेला नसेल तरच.
• सामायिक लोड (सोसायटीतील सामायिक मशीन, रूममेट्स, जोडीदार): डाग उरलेला कपडा 60 °C किंवा जास्त तापमानाच्या लोडमध्ये आणि पांढऱ्या कपड्यांसोबत जाऊ नये. आधी उपचार कर आणि नंतर ती जागा ओली असतानाच तपास.

घरगुती उपाय व्हिडिओंमध्ये जितकं सांगतात, तितकं देत नाहीत. 2021 मधील जर्मनीतील एका स्वतंत्र चाचणीतून हे दिसतं, ग्राहक संस्थांच्या माहितीची त्यात भर:

• लिक्विड हँडवॉश: चाचणीतला सर्वोत्तम घरगुती उपाय. डिशवॉश लिक्विडमध्येही सर्फॅक्टंट असतात, म्हणजे तेल सोडवणारे स्वच्छता घटक.
• मीठ, लिंबू, बेकिंग सोडा: चाचणीत यानंतरही डाग स्पष्ट दिसत होते.
• ब्लीच असलेलं डिटर्जंट, खास उत्पादन नव्हे: ब्लीच असलेलं चांगलं डिटर्जंट पावडर (जर्मन बाजारातील उत्पादनांची चाचणी) बहुतेक खास डाग काढणाऱ्या उत्पादनांपेक्षा चांगलं ठरलं, पण ते जोरदार ब्लीच करतं.
• व्हाइट वाइन, सोडा वॉटर, टूथपेस्ट: यांची कोणतीही खात्रीशीर स्वतंत्र चाचणी ज्ञात नाही.
• गॉल सोप (प्राण्यांच्या पित्तापासून बनलेला साबण): जर्मनीतील एक ग्राहक संस्था त्याला डागांवरचा जुना, भरवशाचा घरगुती उपाय म्हणते. आधी न दिसणाऱ्या जागी तपास.
• गरम स्पिरिट (डिनेचर्ड अल्कोहोल), पेट्रोलियम नाफ्था / व्हाइट स्पिरिट-प्रकारचं सॉल्व्हेंट, अॅसिटोन (नेलपॉलिश रिमूव्हर): स्वतः वापरू नकोस, कारण ग्राहक संस्थेच्या माहितीनुसार गरम स्पिरिट केवळ निरुपयोगी नाही तर धोकादायक आहे, बाकीचे ज्वलनशील आहेत किंवा कापडं खराब करतात.